Tradycja

Dziś na obiad były kopytka. To jedna z niewielu potraw, które potrafię przyrządzić – inne nadają się głównie na trutkę na szczury. Po rozwałkowaniu kawałka ciasta zwykle poklepuję go nożem, tworząc ukośny, kratkowany wzorek i spłaszczając nieco wałek ciasta. Dlaczego? Właściwie nie wiem, mogłabym też spłaszczać to ciasto inaczej. Ale taką kratkę zawsze robiła moja babcia.

Kopytka to moja ulubiona potrawa z dzieciństwa (i dalej mi to zostało zresztą). Dobrze pamiętam ugniatanie zimnych ziemniaków i smażenie ugotowanych kopytek na patelni ze skwarkami. W kuchni była też stara stolnica, z której zeskrobywałam resztki ciasta po pierogach i ugniatałam z nich małe „chlebki”, piekąc je w żarze kaflowych pieców, oraz robione domowym sposobem kwaśne mleko, które w lecie ochładzało się przed wypiciem owijając słoik w mokrą szmatkę i wystawiając go na słońce, co dla małego dziecka zakrawało na cud.

Z tymi wszystkimi wspomnieniami wiąże się moja nieżyjąca już babcia. To ona robiła kopytka i pierogi, to dla niej nosiłam węgiel do pieców, to ona nauczyła mnie magicznego sposobu ze szmatką. Kiedy patrzę wstecz, uświadamiam sobie, że to ona pokazała mi, co naprawdę oznacza tradycja. Stała się nią dla mnie.

Tradycja to opowieści i doświadczenia żywych ludzi, którzy cię poprzedzali i z którymi jesteś w jakiś sposób uczuciowo związany, choćbyś nawet ich nie znał. To TWOI ludzie. Ci, co robią z poprzedników sztuczne autorytety albo papierowych bohaterów (jak na historii w naszych szkołach), powodują, że ludzie patrzą na swoją tradycję jak na głupie przesądy lub niepotrzebne ograniczenia. Tę niechęć powoduje brak zrozumienia i czucia, że tradycja to coś więcej, niż zestaw sposobów na zrobienie czegoś. Tradycja to poczucie, że jest się częścią rodziny (czy jakiejś innej grupy). Tego nie zdobywa się ani za pomocą certyfikatu, ani przez niewolnicze naśladowanie przepisów. Tym się po prostu JEST.