Gdzie leży granica?

Niedawno wróciłam do „Bell, Book and Murder”, zbioru opowiadań kryminalnych, których główną bohaterką jest Bast, Gardnerianka. Wpadł mi w oko następujący cytat i sądzę, że warto go przemyśleć (ma dziury, bo inaczej zdradzałby zakończenie opowiadania):

Gdzie leży linia rozdzielająca rzeczywistość i wyobraźnię? Czy Klash, upierający się, że jest Klingonem, oszukiwał się, czy jedynie odgrywał rolę? (..) W którym momencie nauka – lub religia – przemienia się w szaleństwo? Czy granice przesuwają się z każdym pokoleniem, czy też cały czas są stałe?

Prawdziwe pytanie brzmi: czy którekolwiek z nas mogłoby przestać robić to, co robiliśmy, gdybyśmy tylko chcieli?

Nie.

Maidjene nie mogłaby – podążając za tym, co uznała za wiccańskie prawo, zniszczyła swoje małżeństwo i zaryzykowała pójście do więzienia. A ja z podobnych powodów zraziłam do siebie moją najstarszą przyjaciółkę.

(..)

To różnica nie rodzaju, ale natężenia. Ta sama rozbieżność powoduje, że jeden chrześcijanin pikietuje przed kliniką planowanego rodzicielstwa, natomiast inny ją wysadza. A my mówimy, że jedno wolno robić, a drugiego nie, tak jak musimy.

Ale jeśli jest to, gdyż jest to, tylko różnica natężenia, gdzie jest nakreślona linia, która powoduje, że jeden czyn jest właściwy a inny nie – wyznaczona nie przez prawo, lecz przez moralność? Gdzie leży granica między dobrem i złem? Jak często każde z nas ją codzień przekracza, i jak możemy się zorientować, że to robimy?

Przypisy: Maidjene ostatecznie zdecydowała się na rozwód z mężem, kiedy spalił jej osobiste notatki i zaczął szydzić z jej wiary; już wcześniej ją zdradzał i źle traktował, ale jakoś to wytrzymywała. Ryzykowała więzienie, ponieważ nie chciała dać policji spisu nazwisk i adresów wszystkich uczestników zjazdu neopogan (obawiając się, że ludzie mogliby być później prześladowani z powodu swojej religii, co zdarza się również w Stanach).

Główna bohaterka, czyli Bast, pokłóciła się ze swoją przyjaciółką i Arcykapłanką, ponieważ twierdziła, że nie można akceptować wszystkiego jak leci i że gdzieś trzeba postawić granicę. I że niektóre rzeczy są złe. Z czym owa przyjaciółka się nie zgadzała, wyznając zasadę „staraj się zrozumieć, akceptować i tolerować wszystkich”.

Klash to mężczyzna, który twierdził, że jest Arcykapłanem Klingon Wicca – a Klingoni to rasa obcych z serialu Star Trek. W innym miejscu Bast mówi o nich:

„Cokolwiek innego możemy [my, neopoganie] o sobie mówić, wydaje się, że zgadzamy się w jednym punkcie: odzyskujemy; albo bogów naszych przodków, albo wieczną prawdę; ścieżkę do doskonałej wiedzy lub bezpieczeństwa Ziemi. Ciężko w to wierzyć, kiedy widzimy, że taką samą ilość pracy i starannej rekonstrukcji wkłada się w coś, co wywodzi się z serialu telewizyjnego: Jak możemy być poważni, jeśli oni nie są? I jak oni mogą być poważni?

Oni nie są poganami, mówią poganie, oni są fanami.

Nie jesteśmy fanami, mówią Klingoni, my wierzymy.

Gdzie należy postawić granicę?

Czy powinno się postawić granicę?

A jeśli tutaj, to gdzie jeszcze?

Komentarze archiwalne

Ciężko jest postawić granicę, a jeszcze ciężej jej nie przekraczać. Często granicę stanowi wychowanie. Przyjmijmy, że komuś nie pozwalano jeść słodyczy przed obiadem. W dorosłym życiu swoim dzieciom na 90% też będzie wpajał takie zasady. Mimo to granicą jest zawsze według mnie, moralność i własne przekonania. Nie pozwalajmy sobie ich zmieniać. Przecież jak to wychodzi z bajki o skorpionie i żółwiu: nie da się zmienić ludzkiej natury.

– Ainara (23 listopad 2004)

No dobrze, ale co wtedy, kiedy czyjeś przekonania każą mu zabijać ludzi, którzy z jakiegoś powodu mu podpadną? Czy to też jest dobre i nie należy tego zmieniać? O to właśnie chodzi.

Gdzie jest granica dopuszczalności czyichś przekonań i moralności? Czy istnieje coś takiego jak obiektywne zło, skoro pewne rzeczy są dla jednych OK, a dla innych nie? (Jak w cytacie z tą kliniką planowanego rodzicielstwa).

Dlaczego miałoby się przyjmować tutaj moralność takiej grupy, a nie innej? Czy rozstrzyga to tylko „kto silniejszy i kogo więcej”, czy też są jakieś zasady uniwersalne, którymi trzeba się kierować?

– 3Jane (29 listopad 2004)